تئوری موسیقی ؛ قسمت نوزدهم: آکوردها چگونه ساخته می‌شوند.

تئوری موسیقی

همانطور که همه می‌دانیم در نوازندگی گیتار شناخت آکوردها خیلی مهم است و نوازنده‌ٔ گیتاری که آکوردها را نشناسد از ما نیست! بنابراین از این قسمت بحث شیرین آکوردشناسی را شروع می‌کنیم. می‌خواهیم ببینیم آکورد چیست، چه‌طور ساخته می‌شود و انواع آن کدام است.

آکورد چیست؟

آکورد که به انگلیسی کورد (Chord) گفته می‌شود، کلمه‌ای فرانسوی است (Accord) که البته فرانسوی‌ها آن را اَکور تلفظ می‌کنند. آکورد عبارت است از چند صدا که با هم و همزمان شنیده شوند. اگر نت‌های آکورد را با فاصله و پی در پی بنوازیم، اسمش می‌شود آرپژ (Arpège). آکورد شناسی (Cognition of Chords) هم علم شناخت انواع آکورد، طرز ساخت و همچنین نام‌گذاری آنهاست.

انواع آکوردها

آکوردها با توجه به تعداد نت‌های تشکیل دهنده‌شان به انواع زیر تقسیم می‌شوند:

آکوردهای سه صدایی(Triad)

آکوردهای چهار صدایی(Tetrad/Quadriad) که به آن‌ها آکورد هفتم (Seventh Chord) هم می گویند.

آکوردهای پنج صدایی (Pentad) یا آکورد نهم (Ninth Chord).

آکوردهای شش صدایی (Hexad) یا یازدهم (Eleventh chord).

آکوردهای هفت صدایی (Heptad) که به آن آکورد سیزدهم (Thirteenth Chord) هم می‌گویند.

 انواع آکوردها
انواع آکوردها

 

فواصل بین نت‌ها در آکورد

پایهٔ هر آکورد نتی است به نام نت پایه (Root) که نت‌های بعدی روی آن قرار می‌گیرند.فاصلهٔ نت‌های بعدی نسبت به همدیگر فاصلهٔ سوم است و نسبت به نت پایه به ترتیب پنجم، هفتم، نهم، یازدهم و سیزدهم می‌شود. نت‌ها در آکورد نویسی روی هم سوار می‌شوند به این صورت که پایه پایین‌ترین نت است. به اولین نت بعد از پایه که با پایه فاصلهٔ سوم دارد سوم آکورد (Third) می‌گوییم. نت بعدی که با پایه فاصلهٔ پنجم دارد هم پنجم آکورد (Fifth) است. آکوردهای سه صدایی با همین سه نت ساخته می‌شوند. در آکوردهای چهار صدایی به بعد به ترتیب نت‌های دیگر هم اضافه می شوند.

آکوردهای سه صدایی
اجزای آکورد سه صدایی

حالا بسته به اینکه این فواصل سوم چه بنیه‌ای داشته باشند (بنیه‌ها را که یادتان هست؟ کوچک، بزرگ، کاسته، افزوده)، انواع مختلف آکورد با اسامی متفاوت‌ به وجود می‌آیند که به ترتیب همهٔ آنها را بررسی می‌کنیم.

آکورد و گام

حالا می‌رسیم به رابطهٔ بین گام و آکورد: بر روی هر کدام از درجات گام های ماژور و مینور می‌توان یک آکورد ساخت، به عبارت دیگر هرکدام از درجات گام‌های دیاتونیک می‌توانند پایهٔ یک آکورد باشند:

به آکوردی که روی درجهٔ یکم هر گام دیاتونیک ساخته می‌شوند آکورد تونیک یا بن‌مایه(Ι) می گوییم.

آکوردی که روی درجهٔ دوم گام ساخته شود: روتونیک یا روبن‌مایه(ΙΙ)

آکورد روی درجهٔ سوم گام: میانی (ΙΙΙ)

آکورد روی درجهٔ چهارم گام: زیر نمایان(ΙV)

آکورد روی درجهٔ پنجم گام: نمایان (V)

آکورد روی درجهٔ ششم گام: رونمایان (VΙ)

و بالاخره به آکوردی که روی درجهٔ هفتم گام ساخته شود در صورتی که با درجهٔ هشتم گام فاصلهٔ نیم پرده‌ای داشته باشد، آکورد محسوس، حساس(VΙΙ) یا Sensible می‌گوییم و اگر با درجهٔ هشتم فاصلهٔ یک پرده‌ای داشته باشد آکورد زیرتونیک یا Subtonic.

عدد رومی‌ای که جلوی هر آکورد در پرانتز نوشتم، فونکسیون (Fonction) یا همان فانکشن هر آکورد است.

آکوردها روی درجات گام
نام آکوردها روی درجات گام

مانند آنچه در بحث مربوط به درجات تونال و مُدال گام گفتیم، آکوردهای تونیک، زیرنمایان و نمایان هم که روی درجات اول، چهارم و پنجم ساخته می‌شوند را آکوردهای تونال یا مایگی (Tonal Chords) می‌گوییم و آکوردهای روی درجات دیگر گام، آکوردهای مقامی یا مدال (Modal Chords) نامیده می‌شوند.

حالا که دربارهٔ آکوردها شناخت کلی پیدا کردید، با ما همراه باشید تا انواع مختلف آکوردها و طرز ساخت آنها را با هم بررسی کنیم.

اگر نکته یا سوالی به نظرتان رسید حتما آن را در قسمت دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید.

 

 

 

 

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *